Przyczyny i rodzaje ubytków słuchu

Do utraty słuchu najczęściej dochodzi powoli, na przestrzeni wielu lat, a skutki niedosłyszenia ujawniają się stopniowo. Ten powolny proces skutkuje tym, iż osobom niedosłyszącym trudno ocenić, czy cierpią na niedosłuch i od kiedy problemy ze słuchem pojawiły się w codziennym funkcjonowaniu.  Pierwszymi osobami, które uświadamiają sobie że coś jest nie tak są często krewni, przyjaciele czy znajomi z pracy.

Nie tylko osoby w podeszłym wieku cierpią z powodu ubytku słuchu. Niedosłuch jest częstym zjawiskiem wśród osób we wszystkich przedziałach wiekowych, również u dzieci.

Przyczyny ubytku słuchu można podzielić według różnych kryteriów. I tak, możemy wyróżnić:

  • ubytek słuchu pierwotny ( genetyczne uszkodzenie słuchu, w tym zespoły chorobowe, wady nabyte w okresie prenatalnym i okołoporodowym),
  • ubytek słuchu wtórny (niedosłuchy wywołane chorobami lub infekcjami: np. przewlekły stan zapalny ucha, otoskleroza, choroba Meniera, guz na nerwie słuchowym;  urazy akustyczne i mechaniczne, zatrucia farmakologiczne, choroby nowotworowe czy niedosłuchy postępujące wraz z wiekiem (tzw. presbyacusis)

Ze względu na typ niedosłuchu, tj. miejsce uszkodzenia drogi słuchowej, wyróżnia się:

NIEDOSŁUCH PRZEWODZENIOWY – charakteryzuje się uszkodzeniem lub blokadą drogi słuchowej w uchu zewnętrznym lub środkowym. Cechą charakterystyczną dla tego typu niedosłuchów jest obniżenie progu słyszenia w paśmie niskich częstotliwości, a także występująca rezerwa ślimakowa. Warto pamiętać, że niedosłuchy przewodzeniowe, w większości przypadków, są niedosłuchami odwracalnymi (po leczeniu farmakologicznym lub zabiegach otolaryngologicznych).

NIEDOSŁUCH ODBIORCZY– charakteryzuje się uszkodzeniem komórek słuchowych w uchu wewnętrznym (w ślimaku). Niedosłuchy odbiorcze są najczęściej występującym typem niedosłuchu u osób starszych i dzieci. Ich cechą charakterystyczną jest obniżenie progu słyszenia w paśmie wysokich częstotliwości, co powoduje w konsekwencji narastające problemy ze zrozumieniem mowy (zwłaszcza w warunkach hałasu lub rozmowy wielu osób jednocześnie).
Niedosłuchy odbiorcze są niedosłuchami trwałymi. Jedyną formą poprawy słyszenia są w tym przypadku urządzenia wspomagające słyszenie, takie jak aparaty słuchowe czy implant ślimakowy.

NIEDOSŁUCH MIESZANY– charakteryzuje się połączeniem komponentów przewodzeniowych i odbiorczych. Niedosłuchy typu mieszanego są niedosłuchami o obniżonym progu słyszenia (zarówno przewodnictwa powietrznego, jak i kostnego), charakteryzującymi się przy tym występującą rezerwą ślimakową.

Każdego dnia nasz słuch narażony jest na przeciążenia. Praca w otoczeniu maszyn, ruch uliczny czy zamiłowanie do głośnego słuchania muzyki przez słuchawki nie pozostają obojętne dla naszego zdrowia.
Utrata słuchu następuje stopniowo, dlatego większość osób nie zdaje sobie sprawy z problemu, aż do wystąpienia pierwszych objawów niedosłuchu. Rzadko też decydujemy się na wykonanie badań profilaktycznych. Tymczasem specjaliści zalecają, aby badać słuch co najmniej raz w roku.

Uważaj na decybele

Oto przykłady dźwięków i przybliżone wartości decybeli, które obrazują wpływ na słuch człowieka:
10 dB – szelest liści na wietrze,
20 dB – szept,
40 dB – dźwięki domowe,
50 dB – szmer w biurze,
60 dB – odkurzacz,
70 dB – gwar w restauracji lub jazda samochodem,
80 dB – głośna muzyka lub ruchliwa ulica – uwaga! Długotrwałe (powyżej 8 godzin) narażenie słuchu na dźwięki o natężeniu 80 dB może doprowadzić do uszkodzenia słuchu!
100 dB – motocykl bez tłumika,
110 dB – piła łańcuchowa,
160 dB – huk petardy.

Gdy zaistnieje potrzeba zastosowania aparatu słuchowego, nie należy bać się tego urządzenia. Gdy jest ono właściwie dobrane i odpowiednio dopasowane staje się niezastąpionym. Również wielkość aparatu w ciągu ostatnich kilku lat zmniejszyła się kilkukrotnie. Dziś możemy proponować dla większości naszych pacjentów praktycznie niewidoczne, komfortowe aparaty słuchowe i systemy wspomagające słyszenie.

Postęp w dziedzinie aparatów słuchowych jest olbrzymi. Dostępnych jest kilkaset rożnych typów aparatów od najprostszych analogowych do najbardziej zaawansowanych aparatów cyfrowych. Dziś aparaty są na tyle inteligentne, że rozpoznają sytuacje akustyczne i dopasowują automatycznie szereg systemów, po to aby osiągnąć najlepsze zrozumienie mowy i komfort użytkowania.