Jak słyszymy?

Jak słyszymy ?

Słuch to narząd zmysłu, którego priorytetem jest utrzymanie komunikacji. Do słyszenia wykorzystujemy szereg elementów, począwszy od małżowiny usznej, a na ośrodkach słuchowych mózgu skończywszy. Przez narząd słuchu dźwięk odbierany jest dwojako: drogą powietrzną i drogą kostną. Na drogę powietrzną składają się: ucho zewnętrzne – od małżowiny, przez przewód słuchowy do błony bębenkowej oraz ucho środkowe – od błony bębenkowej, przez układ kosteczek słuchowych do receptora. Droga kostna to kość czaszki, która przenosi drgania (dźwięk) bezpośrednio do receptora, z pominięciem drogi powietrznej. Do słyszenia wykorzystujemy przede wszystkim drogę powietrzną, za jej pomocą uszy odbierają nawet bardzo ciche dźwięki.

BUDOWA RECEPTORA SŁUCHU

Narząd słuchu dzieli się na trzy części: ucho zewnętrze, środkowe i wewnętrzne.

Ucho zewnętrzne:
  • Małżowina uszna, która odbiera dźwięki z otoczenia, wzmacnia o ok. 5 dB i kieruje je do przewodu słuchowego zewnętrznego.
  • Przewód słuchowy zewnętrzny, składający się z części chrzęstnej (1/3 przewodu słuchowego) i części kostnej (2/3 przewodu słuchowego). W części chrzestnej znajdują się gruczoły produkujące woskowinę (zawiera przeciwciała) oraz włosy. Przewód słuchowy zewnętrzny kieruje dźwięk do dalszej części narządu słuchu, a także wzmacnia dźwięk w wąskim paśmie częstotliwości (2,7 kHz) o ok. 13 dB.
Ucho środkowe:
  • Błona bębenkowa – jest owalna, ma kolor perłowo-szary, zmienia dźwięk w drgania mechaniczne.
  • Kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Łańcuch tych trzech małych kosteczek przekazuje drgania mechaniczne do ucha wewnętrznego.
Ucho wewnętrzne:
  • Ślimak ma postać podobną kształtem do muszli ślimaka. Drgania mechaniczne przekazane przez kosteczki słuchowe, wprawiają w ruch płyn zawarty w ślimaku. Ruch płynu powoduje ruch rzęsek słuchowych do przodu i do tyłu. W ten sposób generowane są impulsy elektryczne odbierane przez nerw słuchowy. Rzęski słuchowe zgromadzone na jednym z końców ślimaka odpowiadają za przekazywanie dźwięków o niskiej częstotliwości, a te z drugiego końca — za przekazywanie dźwięków o wysokiej częstotliwości.
  • Układ przedsionkowy: zawiera komórki tworzące narząd równowagi.
  • Nerw słuchowy prowadzi od ślimaka do mózgu, który odbiera impulsy elektryczne i interpretuje je jako dźwięk.

Kora mózgowa zajmuje się również selekcją odbieranych bodźców, podczas której rozpoznaje, do jakiej grupy należy zaliczyć słyszane dźwięki: dźwięki alarmowe (wtedy następuje gwałtowna reakcja, np. dźwięk klaksonu wywołuje chęć ucieczki) i dźwięki informacyjne  (np. ktoś mówi). Interpretacją słyszanych dźwięków zajmuje się mózg, przez co właściwiej byłoby powiedzieć, że człowiek (i nie tylko) słyszy mózgiem, a uszy to tylko pośrednik w dostarczaniu informacji dźwiękowych.

Jak rozpoznać problemy ze słuchem?

Wiele osób niedosłuch kojarzy z niemal zupełną utratą słuchu i znacznie obniżonym odczuciem głośności. Nic bardziej mylnego. Osoby, u których zaczyna pojawiać się niedosłuch w większości przypadków mają problem głównie ze zrozumieniem mowy, przy zachowanej w stopniu dobrym słyszalności. Najprościej mówiąc- słychać, że ktoś mówi, ale nie wiadomo co. Fakt ten związany jest z tonotopią ślimaka w uchu wewnętrznym, gdzie jako pierwsze narażone są na wszelkie uszkodzenia komórki słuchowe odpowiedzialne za odbiór wysokich częstotliwości .
U osób dorosłych rozpoznanie ubytku słuchu wiąże się przede wszystkim z określeniem, z jakim rodzajem ubytku mamy do czynienia.

Czy trudno Ci śledzić rozmowę w głośnym otoczeniu?

Masz problemy ze słyszeniem telewizji lub radia przy głośności, przy której inni nie mają tego problemu?
Przykładasz telefon do drugiego ucha podczas rozmowy telefonicznej, by lepiej słyszeć?
To mogą być oznaki niedosłuchu.